Od 28 kwietnia 2026 roku w budynku C naszego Muzeum można zwiedzić wystawę czasową "Kwietniowe boje wileńskich brygad. Białostocczyzna 1946". Wstęp bezpłatny.
28 kwietnia 1946 r. zgrupowanie 3. Wileńskiej Brygady NZW i 6. Wileńskiej Brygady AK rozbiło w rejonie wsi Brzozowo-Antonie i Brzozowo-Muzyły (pow. białostocki) około 70-80 osobową grupę operacyjną UB-KBW-MO, dowodzoną przez szefa PUBP w Wysokiem Mazowieckiem Józefa Łaniewskiego oraz mjr. Janowskiego (KBW).
Starcie nie było planowane. Doszło do niego przez zbieg okoliczności. O zwycięstwie partyzantów zadecydował brawurowy atak drużyny Józefa Puławskiego „Gołębia” oraz szarża zwiadu konnego dowodzonego przez kpt. Romualda Rajsa „Burego”.
Wzięto 31 jeńców. Część z nich (funkcjonariuszy UB, MO) rozstrzelano. Był wśród nich wysłannik MBP w Warszawie ppor. Kazimierz Mazurek. Resztę opatrzono, nakarmiono i puszczono wolno. W bitwie ranny został por. Kazimierz Chmielowski „Rekin”.
Dwa dni później, 30 kwietnia 1946 r., pragnące odwetu za porażkę pod Brzozowo-Antoniami i Brzozowo-Muzyłami oddziały komunistyczne (w sile ponad 600 żołnierzy, milicjantów i funkcjonariuszy UB wspieranych przez moździerze i artylerię) zaskoczyły pod Śliwowem (pow. zambrowski) zgrupowanie 3. Wileńskiej Brygady NZW i 6. Wileńskiej Brygady AK.
Ciężar walki wzięły na siebie drużyny plut. Władysława (Stanisława) Dernowskiego „Ładunka” (3. Wileńska Brygada NZW) i kpr. Witolda Bujko „Kolibra” (6. Wileńska Brygada AK). Ich bohaterska postawa uchroniła zgrupowanie brygad wileńskich przed całkowitym rozbiciem.
Na polu walki poległo co najmniej 18 żołnierzy. Wielu trafiło do niewoli. Ich los był przesądzony. Większość po ciężkim śledztwie stracono strzałem w tył głowy w więzieniu w Białymstoku. Do dnia dzisiejszego nieznana jest dokładna liczba żołnierzy podziemia rannych pod Śliwowem.
Autorzy wystawy:
- Michał Ostapiuk
- dr Jerzy Kurstak
Opracowanie graficzne:
- Natalia Iwańska
Zdjęcia
