Nowoczesna, multimedialna wystawa stała naszego Muzeum ukazuje fenomen polskiego oporu przeciwko sowietyzacji Polski po 1945 roku.
Ekspozycja opowiada historię Żołnierzy Wyklętych, rozpoczynając od czasów przedwojennych i początku II wojny światowej. Przedstawia skomplikowane losy Polaków i sprawy polskiej na tle wielkiej polityki, a także walkę podziemia antykomunistycznego, której celem była prawdziwa niepodległość Ojczyzny.
Wielu Polaków, którzy jako pierwsi z bronią w ręku przeciwstawiali się najeźdźcom, po zakończeniu wojny stawiło zbrojny opór przeciwko sowieckiemu okupantowi – przeciwko aparatu władzy i terroru, bezwzględności komunistów wspieranych przez obce wojska.
Dzięki wystawie dowiemy się jak wyglądał proces sowietyzacji Polski, jak trudne wybory stały przed żołnierzami i społeczeństwem niegodzącymi się na narzucanymi siłą regułami funkcjonowania państwa.
Ekspozycja przybliża zwiedzającym nurty podziemia antykomunistycznego, a także podejmowane przez Żołnierzy Wyklętych akcje zbrojne, największe bitwy podziemia. Poznamy dzięki niej też najważniejsze postaci Niezłomnych.
Opowiada wreszcie o wymiarze sprawiedliwości w systemie represji stalinowskich, o procesach pokazowych, propagandzie i komunistycznych zbrodniach.
Wystawę jest otwarta od wtorku do soboty w godz. 10.00 – 18.00 oraz w niedzielę w godz. 10.00 – 16.00. Można ją zwiedzać z przewodnikiem bądź z audioprzewodnikiem.
Status prawny
Muzeum Żołnierzy Wyklętych jest instytucją kultury prowadzoną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Muzeum zostało utworzone uchwałą Nr 409/XL/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 28 lutego 2013 w sprawie utworzenia miejskiej instytucji kultury pod nazwą Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji).
Siedzibą Muzeum jest Ostrołęka. Terenem działania Muzeum jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej i zagranica.
Muzeum działa w szczególności na podstawie:
1) ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902);
2) ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194);
3) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.z 2020r. poz. 282, 782 i 1378);
4) statutu.
Przedmiot działalności
Do zakresu działania Muzeum należy upowszechnianie wiedzy o historii i dziedzictwie zbrojnego podziemia antykomunistycznego, w szczególności dziejach i dorobku powojennego zbrojnego podziemia antykomunistycznego, tzw. „Żołnierzy Wyklętych”, a także zorganizowanie wystawy stałej.
Muzeum prowadzi działalność w szczególności przez:
1) gromadzenie zbiorów w statutowo określonym zakresie;
2) przechowywanie, zabezpieczanie i konserwację zgromadzonych zbiorów, w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo oraz dostęp do celów naukowych, edukacyjnych i ekspozycji;
3) inwentaryzowanie i katalogowanie zgromadzonych zbiorów;
4) inspirowanie i prowadzenie badań naukowych oraz działalności popularyzatorskiej, w zakresie swojej działalności;
5) użyczanie i przyjmowanie w depozyt zbiorów;
6) opracowywanie i organizowanie wystaw czasowych, w kraju i za granicą;
7) organizowanie i prowadzenie działalności edukacyjnej;
8) organizowanie koncertów, przedstawień, pokazów filmowych i multimedialnych;
9) inicjowanie, wspieranie i prowadzenie projektów związanych z zakresem swojej działalności;
10) opracowywanie, publikowanie i rozpowszechnianie publikacji naukowych i popularnonaukowych, z zakresu swojej działalności;
11) popieranie i prowadzenie działalności artystycznej i upowszechniającej kulturę;
12) organizowanie lub współorganizowanie uroczystości o charakterze państwowym i narodowym, a także dyplomatycznym, społecznym, naukowym, artystycznym i kulturalnym, przyczyniając się do kształtowania wizerunku Polski, a także organizowanie lub współorganizowanie akcji o charakterze charytatywnym;
13) organizowanie lub współorganizowanie spotkań, zjazdów i konferencji, związanych z zakresem swojej działalności;
14) współpracę z polskimi i zagranicznymi muzeami, administracją państwową i samorządową, organizacjami pozarządowymi, w szczególności ze Stowarzyszeniem Historii Ziemi Ostrołęckiej im. Kpt. Aleksandra Bednarczyka „Adama”, Ostrołęckim Stowarzyszeniem Historycznym „Czwartacy” i innymi, których cele statutowe są zbieżne z działalnością Muzeum, instytucjami oświaty, mediami, a także innymi osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej oraz osobami fizycznymi.
WAŻNE DATY
28 lutego 2013 r. – uchwała Rady Miasta Ostrołęki w sprawie powołania do życia Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce,
7 marca 2016 r. – podpisanie umowy w sprawie prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury pod nazwą Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji) – jej sygnatariuszami byli wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński oraz prezydent Ostrołęki Janusz Kotowski,
sierpień 2016 r. – rozstrzygnięcie konkursu na opracowanie scenariusza i koncepcji plastyczno-przestrzennej wystawy stałej Muzeum,
14 lipca 2017 r. – uroczyste podpisanie umowy z wykonawcą budowy Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce, firmą Budimex,
1 marca 2019 r. – oficjalne zakończenie budowy Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce, w którym wzięli udział m.in. premier Mateusz Morawiecki oraz minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński. Relację z tego wydarzenia można znaleźć tutaj,
październik 2019 r. – rozstrzygnięcie przetargu na wykonawcę pierwszej części wystawy stałej. Ekspozycję przygotuje firma Deko-bau
30 kwietnia 2020 r. – zawarcie umowy na wykonanie pierwszej części wystawy stałej.
30 grudnia 2020 r. – podpisanie umowy ws. połączenia Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji) z Muzeum Żołnierzy Wyklętych utworzonym zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 sierpnia 2020 r.
1 lutego 2021 r. – Muzeum staje się państwową instytucją kultury prowadzoną przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.
6 maja 2021 r. – podpisanie umowy na budowę i wyposażenie sali kinowej.
21 czerwca 2021 r. – podpisanie umowy na dokończenie finalnego etapu wystawy stałej Muzeum z firmą Deko-Bau.
1 marca 2022 r. – uroczyste otwarcie Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce.
