W środę 29 lipca mieliśmy zaszczyt gościć w Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce rodzinę bohaterów podziemia antykomunistycznego: Kazimierza Żebrowskiego "Bąka" i jego syna Jerzego "Konara".
Z Australii przyjechali do nas córka syna Kazimierza Żebrowskiego "Bąka" Jolanta Starkowska wraz z mężem Januszem, ich synem Maksymilianem oraz jego żoną Natalią. Towarzyszyli jej również inni krewni "Bąka".
To była kolejna, pełna wzruszeń wizyta w naszym Muzeum - w ubiegłych latach wystawę naszą zwiedzili m.in. córka Kazimierza Żebrowskiego Teresa, jego wnuczka i prawnuki.
Kazimierz Żebrowski „Bąk” w 1948 r. został komendantem Narodowego Zjednoczenia Wojskowego pow. łomżyńskiego i wysokomazowieckiego.
Ponadto w 1949 r. kierował pracami Powiatu NZW „Noc” – „Tatry” (obszar pow. ostrowskiego i pułtuskiego). Razem z nim w partyzantce walczył jego syn Jerzy „Konar”.
Zapłacili najwyższą cenę za walkę o Ojczyznę. 3 grudnia 1949 r. w Mężeninie ojciec i syn wpadli w obławę grupy operacyjnej UB-KBW. W trakcie wymiany ognia poważnie ranny został Jerzy. Ostatnie chwile jego i ojca opisał gospodarz, u którego się ukrywali, Teofil Lipka:
«„Bąk” zaraz się wrócił, ukląkł przy głowie syna, przeżegnał się, przystawił mu pistolet do głowy i dwa razy strzelił. Tamci krzyczą, żeby przestał się bić. „Bąk” strzelił sobie w głowę. Bój się skończył.»
W styczniu 2026 roku Muzeum Żołnierzy Wyklętych pozyskało do swoich zbiorów, w ramach dziesięcioletniego depozytu, korespondencję pisaną przez Kazimierza Żebrowskiego i Jerzego Żebrowskiego. Te niezwykle cenne pamiątki przekazała do Muzeum Pani Teresa Żebrowska (po mężu Sosnowska) – córka Kazimierza Żebrowskiego.
Zachowało się łącznie 17 listów napisanych przez Kazimierza i Jerzego Żebrowskich do ich (odpowiednio) żony i matki – Władysławy Żebrowskiej.
W części listów znalazły się fragmenty skierowane bezpośrednio do Teresy, Zofii i Zenona Żebrowskich – dzieci Kazimierza i Władysławy Żebrowskich, a rodzeństwa Jerzego Żebrowskiego.
Wszystkie listy zostały napisane pomiędzy majem 1946 r. i wrześniem 1947 r. Autorem siedmiu ze wspomnianych listów był Kazimierz Żebrowski. Dziesięć pozostałych listów napisał Jerzy Żebrowski.
Korespondencja była kierowana do Lusaki w Rodezji Północnej (obecnie Zambia), gdzie Władysława Żebrowska od połowy marca 1943 r. mieszkała w obozie dla polskich uchodźców wraz ze swoimi dziećmi.
Rodzina trafiła do Afryki po wcześniejszej deportacji do ZSRS (20 czerwca 1941 r.) i ewakuacji do Iranu (wrzesień 1942 r.) wraz z Armią Polską gen. Władysława Andersa.
Transkrypcja wszystkich listów Kazimierza i Jerzego Żebrowskich ukaże się w publikacji «„…i proszę Was pomódlcie się za mnie”. Kazimierz Żebrowski (1901-1949) „Bąk”», przygotowywanej przez kierownika Działu Naukowo-Wydawniczego MŻW Michała Ostapiuka i kierownika Działu Zbiorów dr. Pawła Ślazę, której wydanie jest planowane jeszcze w 2026 roku.
Zdjęcia
