Konferencja "Ostatni rok nadziei? Polska i Polacy w 1946 r." poświęcona będzie szerokiemu ujęciu dziejów Polski w roku 1946. Podczas obrad prelegenci, wśród których znajdą się znakomici badacze i historycy, skupią się m.in. na losach podziemia niepodległościowego, opozycji przedsierpniowej, kwestii sfałszowanego referendum ludowego oraz skomplikowanych stosunkach państwa komunistycznego z Kościołem Katolickim czy sytuacji białostockich Żydów.
Ponadto w trakcie konferencji będzie miała miejsce ważna dla naszej instytucji uroczystość - przekazanie nam relikwiarza kieszonkowego należącego do sierż. Józefa Oksiuty "Pomidora", który służył w 6. Wileńskiej Brygadzie AK, przez jego córkę, panią Barbarę Janeczko.
Plan konferencji "Ostatni rok nadziei? Polska i Polacy w 1946 r."
czwartek 11 czerwca 2026 roku
- 10.30 – Otwarcie konferencji.
Panel 1
- 10.40 – "Służba sierż. Józefa Oksiuty „Pomidora” w szeregach 6. Wileńskiej Brygady AK (1946-1950)" - Michał Ostapiuk (MŻW/Oddział IPN w Białymstoku),
- 11.00 – rozmowa z Panią Barbarą Janeczko, córką sierż. Józefa Oksiuty „Pomidora”,
- 11.20 – przekazanie relikwiarza kieszonkowego należącego do sierż. Józefa Oksiuty "Pomidora" do zbiorów Muzeum przez jego córkę, panią Barbarę Janeczko,
- 11.30 – przerwa.
Panel 2
- 12.00 – "Sztafeta niepodległości. Od Żołnierzy Wyklętych do opozycji przedsierpniowej" – dyskusja z udziałem Piotra Jeglińskiego, Piotra Naimskiego i Pawła Nowackiego. Prowadzenie: Krzysztof Dąbkowski,
- 14.00 – przerwa.
Panel 3
- 15.00 – "Propagandowy wydźwięk procesu kpt. Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca” i jego podkomendnych w komunistycznej prasie jako element kampanii wyborczej do Sejmu Ustawodawczego" – Paweł Wąs (Oddział IPN w Łodzi),
- 15.20 – "Szafranki, 26 lutego 1946 r." - Piotr Łapiński (1. Podlaska Brygada WOT),
- 15.40 – "Katolicki Uniwersytet Lubelski w 1946 r." – Krzysztof Dąbkowski (MŻW/KUL),
- 16.00 – przerwa.
Panel 4
- 16.10 – "Referendum ludowe 1946 r. na terenie mazurskich powiatów województwa białostockiego (Ełk, Gołdap, Olecko). Przebieg, zabezpieczenie, konteksty" – Waldemar Tyszuk (Oddział IPN w Białymstoku),
- 16.30 – "Sytuacja białostockich Żydów w 1946 r." – Paweł Kornacki (Oddział IPN w Białymstoku),
- 16.50 – "Wielka ucieczka z Diagiliewa - marzec 1946 r." – Michał Ostapiuk (MŻW/Oddział IPN w Białymstoku),
- 17.10 – zakończenie konferencji.
