Dzień po rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w niedzielę 2 sierpnia, zaprosiliśmy na koncert ku czci walczących za Polskę w stolicy w 1944 roku.
Podczas koncertu „Echa Bohaterów 1944” wystąpili dla nas wokaliści Aleksandra Okrasa i Krzysztof Ciupiński-Świątek przy akompaniamencie Jarosława Praszczałki.
Wspomnienia Powstańców, wiersze przypominające atmosferę tamtych dni, warunki, w jakich toczono walki, przybliżyła natomiast Katarzyna Soja. Na koniec usłyszeliśmy "Zakazane piosenki" i razem z artystami zaśpiewaliśmy "Serce w plecaku"...
Koncert odbył się w ramach cyklu "Historycznie na Mazowszu". Partnerem wydarzenia jest Samorząd Województwa Mazowieckiego.
W rocznicę Powstania 1 sierpnia zebraliśmy się natomiast jak co roku przed pomnikiem Armii Krajowej na zaproszenie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Ostrołęka oraz Wojskowego Centrum Rekrutacji w Ostrołęce, aby oddać hołd Powstańcom Warszawskim.
Na koniec tej podniosłej uroczystości delegacje, w tym ta złożona z pracowników Muzeum, złożyły kwiaty i zapaliły znicze przed pomnikiem.
1 sierpnia 1944 r. o godzinie 17.00, zwanej godziną „W”, na rozkaz dowódcy Armii Krajowej gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” rozpoczęło się Powstanie Warszawskie.
Jego celem było wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem Armii Czerwonej oraz wystąpienie wobec świata jako legalna władza niepodległej Rzeczypospolitej.
Dowództwo Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego liczyło, że przejęcie kontroli nad Warszawą pozwoli przeciwstawić się narzuconym przez Związek Sowiecki władzom.
Powstanie trwało 63 dni i zakończyło się kapitulacją 3 października 1944 r. W walkach zginęło od 16 do 18 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej oraz około 150–180 tysięcy mieszkańców stolicy.
Po upadku powstania Niemcy systematycznie niszczyli Warszawę, obracając znaczną część miasta w ruinę.
Do walki przystąpiło od 25 do 37 tysięcy powstańców, choć siły Armii Krajowej w Warszawie liczyły ponad 40 tysięcy żołnierzy. Wielu konspiratorów nie zdołało dotrzeć do punktów mobilizacyjnych lub nie otrzymało broni.
Powstańcy cierpieli na ogromne braki uzbrojenia – w chwili wybuchu powstania dysponowali jedynie kilkoma tysiącami sztuk broni palnej, co wystarczało dla niewielkiej części walczących. Uzbrojenie uzupełniano zdobyczami na Niemcach oraz alianckimi zrzutami.
Powstanie było zrywem przede wszystkim młodego pokolenia. Około 65% uczestników nie ukończyło 25. roku życia. W walkach brały udział także kobiety – jako sanitariuszki, pielęgniarki, łączniczki, przewodniczki kanałowe, a często również żołnierze pierwszej linii.
Ogromną rolę odegrała także ludność cywilna, która budowała barykady, opiekowała się rannymi, dostarczała żywność i wspierała walczących na wiele innych sposobów.
Zdjęcia
