Czerwcowa Muzealna Środa | relacja

0
85

Podczas czerwcowego spotkania z cyklu Muzealne Środy mieliśmy okazję wysłuchać wykładu dr. Jerzego Kurstaka z naszego Muzeum, który opowiedział o sytuacji kościoła w komunistycznej Rosji, począwszy od walki z kościołem pod rządami bolszewików, szczególnie skupiając się na latach 1941-1945.

Działania antyreligijne podejmowane przez władze Związku Radzieckiego, oprócz represji wobec duchowieństwa, konfiskaty majątków, obejmowały metody tak drastyczne, jak burzenie kościołów, w tym cennych zabytków przeszłości, oraz profanowanie relikwii świętych w celu podważenia ich kultu wśród wiernych. Wobec sytuacji wojennej, po ataku Niemiec na ZSRR, zwrócono uwagę na fakt, że Kościół może zmobilizować społeczność do walki. Stalin decydował się więc na stopniowe łagodzenie swego stanowiska w sprawie religii. W procesie tych przemian istotna była presja wywierana przez Stany Zjednoczone. Prezydent Roosevelt, sam będąc osobą religijną, zakres wsparcia dla ZSRR uzależniał od poszanowania praw osób wierzących. W 1943 przy oddziałach partyzanckich zaczęli funkcjonować kapelani, ponadto istotnym krokiem było założenie konta bankowego dla Cerkwi, która w trakcie wojny gromadziła fundusze w celu niesienia pomocy dzieciom, ale też dla celów uzbrojenia wojska. Prawdziwy zwrot w polityce dokonał się jesienią 1943 roku, w związku z zaplanowaną na koniec listopada konferencją w Teheranie. Na początku września 1943 Stalin spotkał się na Kremlu z trzema biskupami i podjął decyzję o zwołaniu soboru celem powołania nowego patriarchy. Rozpoczęła się stopniowa odbudowa rozbitej przez lata Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.

Oprócz dawki wiedzy na temat relacji państwo-kościół w Związku Radzieckim nie zabrakło też ciekawostek – np. o okolicznościach ślubu Lenina, o systemie szkolenia w seminariach (który sprzyjał rozwijaniu się bolszewizmu) oraz o przekazie (nie znajdującym potwierdzenia w źródłach), jakoby Stalin szukając ratunku w krytycznym momencie obrony przed niemieckim najazdem rozkazał, by samolot z ikoną Matki Boskiej Kazańskiej kilkakrotnie okrążył Moskwę.

Już dziś polecamy uwadze temat kolejnej, lipcowej, Muzealnej Środy. W związku z przypadającą w lipcu rocznicą Obławy Augustowskiej będziemy gościć panią dr Teresę Kaczorowską, autorkę książek poświęconych Obławie. Zapraszamy do nas w środę 3 lipca, jak zwykle o godz. 18.00.